Trong dòng chảy hối hả của kiến trúc hiện đại, những nếp nhà gỗ cổ truyền vẫn đứng đó như một biểu tượng trường tồn của văn hóa, của tâm hồn người Việt. Không chỉ là nơi để ở, nhà gỗ còn là nơi thờ tự, nơi con cháu tìm về cội nguồn, là chốn bình yên để gột rửa những lo toan thường nhật. Ngày nay, xu hướng phục dựng và xây mới nhà gỗ 3 gian đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, một trong những băn khoăn lớn nhất của các gia chủ chính là vấn đề tài chính. Chi phí làm nhà gỗ 3 gian phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, từ chất liệu gỗ, quy mô, hoa văn chạm khắc cho đến đặc biệt là kiểu mái. Bài viết chuyên sâu dưới đây sẽ phân tích tường tận từng khía cạnh, giúp quý gia chủ có cái nhìn tổng quan và chuẩn bị tốt nhất cho công trình để đời của mình.
Tổng quan về kiến trúc và giá trị của nhà gỗ 3 gian Bắc Bộ
Nhà gỗ 3 gian không đơn thuần là một công trình xây dựng, đó là một tác phẩm nghệ thuật được kết tinh từ đôi bàn tay tài hoa của những người thợ làm nhà gỗ. Về mặt kết cấu, nhà được chia thành 3 gian chính, với gian giữa thường được sử dụng làm nơi thờ cúng gia tiên trang trọng nhất, hai gian bên là nơi tiếp khách hoặc nghỉ ngơi. Điểm đặc biệt của kiến trúc này nằm ở hệ khung gỗ vững chãi, các cột cái, cột quân, xà, kẻ, bẩy được liên kết với nhau bằng mộng ngàm mà không cần dùng đến đinh sắt, tạo nên sự co giãn linh hoạt theo thời tiết và độ bền lên đến hàng trăm năm.
Một ngôi nhà gỗ cổ truyền Bắc Bộ chuẩn mực phải đảm bảo được sự hài hòa giữa công năng sử dụng và yếu tố phong thủy, thẩm mỹ. Từng đường nét chạm khắc trên các cấu kiện như kẻ hiên, con rường, câu đầu đều mang những ý nghĩa riêng, thường là các tích cổ, tứ quý, tứ linh, thể hiện ước vọng về sự may mắn, tài lộc và bình an cho gia chủ. Chính sự tỉ mỉ, cầu kỳ này đã khiến cho việc định giá một ngôi nhà gỗ trở nên phức tạp hơn so với nhà xây hiện đại. Giá trị của ngôi nhà không chỉ nằm ở khối lượng gỗ mà còn ở hàm lượng chất xám và mồ hôi công sức của nghệ nhân.
Các yếu tố cốt lõi quyết định báo giá làm nhà gỗ 3 gian
Trước khi đi sâu vào chi phí cụ thể theo từng kiểu mái, chúng ta cần hiểu rõ những biến số lớn nhất tác động đến bảng dự toán. Đầu tiên và quan trọng nhất chính là loại gỗ được sử dụng. Trên thị trường hiện nay, gỗ Lim (Lim Lào, Lim Nam Phi) là dòng gỗ được ưa chuộng nhất nhờ đặc tính cứng, chắc, vân đẹp và ít bị mối mọt. Bên cạnh đó, các loại gỗ như Gõ Đỏ, gỗ Mít, gỗ Xoan hay gỗ Sến cũng có phân khúc khách hàng riêng. Mỗi loại gỗ sẽ có đơn giá khối khác nhau, chênh lệch từ vài chục triệu đến cả trăm triệu đồng cho một công trình.
Yếu tố thứ hai là quy mô và kích thước lòng nhà. Một ngôi nhà có bước gian rộng, lòng nhà sâu, đường kính cột lớn chắc chắn sẽ tiêu tốn nhiều khối lượng gỗ hơn, kéo theo chi phí vật tư và nhân công tăng lên. Ngoài ra, mức độ tinh xảo của hoa văn chạm khắc cũng là một phần không thể bỏ qua trong bảng báo giá làm nhà gỗ 3 gian. Những ngôi nhà được đục chạm thủ công 100% bởi các nghệ nhân lão luyện, với các mẫu hoa văn kênh bong, sắc nét sẽ có giá thành cao hơn nhiều so với những công trình đục máy sửa tay hoặc đục chạm đơn giản.
Cuối cùng, kiểu mái nhà chính là yếu tố tạo nên diện mạo bên ngoài và ảnh hưởng trực tiếp đến kết cấu chịu lực cũng như chi phí thi công. Hiện nay phổ biến nhất là 3 kiểu mái: nhà gỗ 2 mái (mái dốc truyền thống), nhà gỗ 4 mái (mái đao) và nhà gỗ 8 mái (thượng lầu hạ hiên). Mỗi kiểu mái đòi hỏi kỹ thuật thi công và khối lượng vật liệu ngói, gỗ, rui mè khác nhau hoàn toàn.
Phân tích chi phí làm nhà gỗ 3 gian theo từng kiểu mái
1. Chi phí làm nhà gỗ 3 gian 2 mái truyền thống
Nhà gỗ 3 gian 2 mái là kiến trúc phổ biến và gần gũi nhất ở các làng quê Bắc Bộ. Đặc trưng của kiểu nhà này là hai triền mái dốc lợp ngói đỏ (thường là ngói mũi hài hoặc ngói ta nung thủ công), thoát nước về hai phía trước và sau. Về mặt kết cấu, nhà 2 mái thường sử dụng kiểu chồng rường kẻ chuyền hoặc chồng rường giá chiêng. Ưu điểm lớn nhất của kiểu nhà này là sự thông thoáng, đơn giản nhưng vẫn giữ được nét trang nghiêm, ấm cúng.
Xét về mặt kinh tế, đây là phương án tối ưu nhất cho những gia chủ muốn sở hữu nhà gỗ với ngân sách vừa phải. Do kết cấu mái không quá phức tạp, không có các phần đao cong vút ở bốn góc nên lượng gỗ tiêu hao cho phần hoành, rui, mè và công thợ lợp ngói sẽ thấp hơn so với các kiểu mái khác. Tuy nhiên, để trả lời chính xác câu hỏi làm nhà gỗ 3 gian hết bao nhiêu tiền cho kiểu 2 mái này, chúng ta cần tính toán dựa trên diện tích cụ thể. Thông thường, một căn nhà gỗ 3 gian 2 mái làm bằng gỗ Lim Nam Phi, với kích thước cột cái khoảng 30-33cm, bước gian trung bình, chi phí phần gỗ và nhân công (chưa bao gồm móng và nội thất) có thể dao động trong khoảng từ vài trăm triệu đến hơn một tỷ đồng tùy vào khối lượng gỗ thực tế.
Quy trình thi công nhà 2 mái cũng diễn ra nhanh hơn, giúp tiết kiệm chi phí quản lý và các chi phí phát sinh. Dù chi phí thấp hơn các kiểu mái khác, nhưng nếu được đầu tư vào phần đục chạm kênh bong ở hiên, kẻ hiên hay vì đốc, ngôi nhà vẫn toát lên vẻ đẹp sang trọng và đẳng cấp không kém cạnh bất kỳ công trình nào.
2. Chi phí làm nhà gỗ 3 gian 4 mái (Nhà mái đao)
Nâng tầm đẳng cấp và thẩm mỹ hơn so với nhà 2 mái là kiểu nhà gỗ 3 gian 4 mái, hay còn gọi là nhà mái đao. Đây là kiến trúc thường thấy ở các công trình tâm linh như đình, chùa, hoặc các tư gia của những gia đình quyền quý thời xưa. Đặc điểm nhận diện là 4 góc mái được làm cong vút lên như hình lưỡi đao, tạo cảm giác thanh thoát, bay bổng cho cả khối công trình nặng nề. Hệ mái này bao gồm 4 mặt: mái trước, mái sau và hai mái đầu hồi.
Việc thi công nhà mái đao phức tạp hơn rất nhiều. Hệ khung vì kèo phải được tính toán cực kỳ chính xác để đỡ được 4 triền mái và tạo độ cong mềm mại cho các góc đao. Kỹ thuật “tàu đao lá mái” đòi hỏi người thợ phải có tay nghề rất cao, am hiểu sâu sắc về luật xa gần và tỷ lệ vàng trong kiến trúc cổ. Chính vì sự phức tạp về kỹ thuật và khối lượng vật tư ngói, gỗ cho phần mái tăng lên đáng kể (do diện tích mái lớn hơn và hệ rui mè dày đặc hơn), nên khi gia chủ thắc mắc làm nhà gỗ trọn gói kiểu 4 mái, mức giá thường sẽ cao hơn khoảng 15% đến 25% so với nhà 2 mái cùng kích thước và chất liệu gỗ.
Chi phí phát sinh chủ yếu nằm ở phần nhân công lợp ngói (lợp ngói mái đao rất khó và tốn công), phần gỗ làm tàu mái, và phần ngói lợp. Tuy nhiên, giá trị thẩm mỹ mà nó mang lại là vô cùng to lớn. Ngôi nhà 4 mái luôn tạo ấn tượng mạnh mẽ về sự bề thế, uy nghi và đậm chất văn hóa Á Đông.
3. Chi phí làm nhà gỗ 3 gian 8 mái (Thượng lầu hạ hiên)
Đỉnh cao của kiến trúc nhà gỗ cổ truyền chính là kiểu nhà 8 mái, hay còn gọi là nhà chồng diêm, thượng lầu hạ hiên. Đây là kiểu nhà có 2 tầng mái chồng lên nhau, giữa hai tầng mái có một khoảng trống (cổ diêm) giúp lấy sáng và thông gió cực tốt. Kiến trúc này thường được áp dụng cho các công trình nhà thờ họ lớn, các tòa đại bái đường hoặc những gia chủ có tiềm lực tài chính mạnh muốn khẳng định vị thế độc tôn.
Để xây nhà gỗ 3 gian hết bao nhiêu tiền với thiết kế 8 mái là một bài toán ngân sách lớn. Khối lượng gỗ cần thiết để làm hệ cột (cột cái thường phải rất cao hoặc nối cột khéo léo), hệ xà, và đặc biệt là hệ kết cấu đỡ hai tầng mái là rất khổng lồ. Số lượng ngói lợp cũng tăng lên gấp đôi. Nhân công để thi công nhà 8 mái đòi hỏi những nghệ nhân bậc thầy, thời gian thi công kéo dài hơn nhiều so với nhà 2 mái hay 4 mái. Tất cả những yếu tố này đẩy chi phí của nhà 8 mái lên mức cao nhất trong các loại hình nhà gỗ 3 gian.
Bù lại, không gian bên trong nhà 8 mái cực kỳ thoáng đãng, mát mẻ vào mùa hè và ấm áp vào mùa đông nhờ lớp đệm không khí ở cổ diêm. Vẻ đẹp của nó là sự kết hợp hoàn hảo giữa sự uy nghiêm, tráng lệ và nét cổ kính, rêu phong theo thời gian. Đây thực sự là một di sản để đời cho con cháu mai sau.
Dịch vụ làm nhà gỗ trọn gói và các hạng mục đi kèm
Ngày nay, để tiết kiệm thời gian và đảm bảo sự đồng bộ cho công trình, nhiều gia chủ lựa chọn giải pháp chìa khóa trao tay. Chi phí làm nhà gỗ 3 gian trọn gói sẽ bao gồm không chỉ phần khung gỗ (cột, xà, kẻ, bẩy, hoành, rui, mè…) mà còn bao gồm cả phần xây dựng cơ bản (móng, tường bao, lát nền), phần lợp ngói, hệ thống điện nước và cả nội thất đồ thờ, trường kỷ, sập gụ bên trong.
Khi lựa chọn gói dịch vụ này, gia chủ sẽ giảm thiểu được rủi ro về việc đội vốn hay sự không ăn khớp giữa các đội thợ nề và thợ mộc. Đơn vị thi công chuyên nghiệp sẽ có trách nhiệm tính toán kết cấu móng phù hợp với tải trọng của nhà gỗ, lựa chọn loại gạch lát nền (thường là gạch gốm Bát Tràng) hài hòa với màu gỗ, và bố trí hệ thống ánh sáng sao cho tôn lên vẻ đẹp của các hoa văn chạm khắc.
Ngoài ra, một hạng mục quan trọng khác ảnh hưởng đến tổng chi phí là phần sơn hoàn thiện. Hiện nay có hai phương pháp chính là đánh vecni truyền thống hoặc phun sơn PU. Phun sơn PU giúp bảo vệ gỗ tốt hơn trước thời tiết khắc nghiệt nhưng vẫn giữ được màu sắc tự nhiên, trong khi đánh vecni mang lại vẻ đẹp cổ điển, trầm mặc. Mỗi phương pháp đều có ưu nhược điểm và đơn giá riêng, cần được tư vấn kỹ lưỡng.
Làm thế nào để sở hữu một ngôi nhà gỗ đẹp và tối ưu chi phí?
Để có được một ngôi nhà gỗ đẹp đúng nghĩa, “tốt gỗ tốt cả nước sơn” mà giá thành vẫn hợp lý, gia chủ cần cân nhắc kỹ lưỡng ngay từ khâu thiết kế. Việc lựa chọn kích thước lòng nhà, bước gian phù hợp với diện tích đất và nhu cầu sử dụng thực tế là rất quan trọng. Không nhất thiết phải làm nhà quá to hay cột quá lớn nếu không gian đất hạn hẹp, sự hài hòa về tỷ lệ mới là yếu tố quyết định vẻ đẹp của kiến trúc cổ.
Bên cạnh đó, việc lựa chọn thời điểm thi công cũng tác động đến giá thành. Giá gỗ nguyên liệu thường biến động theo thị trường thế giới và chính sách nhập khẩu. Nếu gia chủ có kế hoạch sớm và chốt hợp đồng mua gỗ tại thời điểm giá ổn định, có thể tiết kiệm được một khoản tiền không nhỏ. Đồng thời, việc tìm kiếm một đơn vị thi công nhà gỗ uy tín, có xưởng sản xuất trực tiếp, không qua trung gian sẽ giúp giảm thiểu các chi phí thương mại và đảm bảo chất lượng gỗ đúng cam kết.
Một đơn vị uy tín sẽ minh bạch trong việc pha tróc gỗ, cam kết không rác, không dập nứt ở các vị trí chịu lực, và sẵn sàng mời gia chủ về xưởng kiểm tra mộc trước khi tiến hành lắp dựng. Đây là quyền lợi sát sườn mà bất cứ ai khi đi làm nhà gỗ cũng cần phải nắm rõ.
Quy trình làm việc và cam kết chất lượng
Chúng tôi hiểu rằng, làm một ngôi nhà gỗ là tâm huyết cả đời người. Do đó, quy trình làm việc của chúng tôi luôn đặt sự tỉ mỉ và hài lòng của khách hàng lên hàng đầu. Từ khâu khảo sát hiện trạng, lên bản vẽ thiết kế 2D, 3D, chọn lọc những cây gỗ già, đanh chắc nhất, cho đến quá trình sàm đóng, đục chạm tại xưởng và lắp dựng tại công trình đều được giám sát nghiêm ngặt bởi các nghệ nhân lão làng.
Mỗi thớ gỗ, mỗi đường nét hoa văn đều chứa đựng cái tâm của người thợ, mong muốn mang lại vượng khí và sự trường tồn cho gia chủ. Chúng tôi cam kết bảo hành dài hạn cho phần khung gỗ, đảm bảo công trình không bị mối mọt, cong vênh quá mức cho phép, giữ mãi nét đẹp theo thời gian. Sự kết hợp giữa kỹ thuật mộc truyền thống cha ông để lại và công nghệ hỗ trợ hiện đại giúp chúng tôi tối ưu hóa chi phí sản xuất, mang lại mức giá cạnh tranh nhất thị trường cho quý khách hàng.
Liên hệ hotline: 0963.179.266 để được tư vấn, đến tận nơi khảo sát miễn phí và có xe đưa đón quý khách tận xưởng của chúng tôi thăm quan và khảo sát năng lực trước khi chốt hợp đồng.
